Slodkaciaza logo

Czy moje dziecko będzie miało cukrzycę?

Cukrzyca jest przewlekłą chorobą o wieloczynnikowym i wielogenowym charakterze dziedziczenia, co oznacza, że wpływ na jej rozwój, poza genami, mają również czynniki zewnętrzne. Rozpoznanie u jednego z rodziców, czy to u ojca czy u matki, zaburzeń metabolizmu węglowodanów pod postacią cukrzycy, cukrzycy ciążowej (w przypadku kobiet) czy nietolerancji glukozy stanowi czynnik ryzyka rozwoju cukrzycy u dziecka. 

Cukrzyca typu 2 jest postacią choroby związaną z rozwojem tzw. insulinooporności tkanek o pochodzeniu której mamy szeroką wiedzę. Poza czynnikami takimi jak nieodpowiednia dieta, nadwaga lub otyłość czy brak aktywności fizycznej na rozwój tej cukrzycy mogą mieć wpływ także niektóre geny. Dodatkowo, sposób dziedziczenia tendencji do wystąpienia cukrzycy typu 2 nie został w pełni wyjaśniony. Ogólna skłonność do rozwoju u dziecka cukrzycy typu 2, jeśli jeden z rodziców choruje na tę chorobę, jest wyższa, niż w analogicznych przypadkach dotyczących cukrzycy typu 1. Ciężko natomiast ustalić jednoznacznie, czy ma to silniejszy związek z obciążeniem genetycznym czy też ze stylem życia, który wśród  członków danej rodziny zwykle jest podobny. Ponadto, ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 u dziecka w rodzinie obciążonej tym rozpoznaniem jest zależne również od wieku, w którym cukrzyca została zdiagnozowana u rodzica:

  • jeśli u jednego z rodziców rozpoznano cukrzycę typu 2 przed 50 rokiem życia ryzyko wystąpienia tego typu cukrzycy u dziecka wynosi około 14%
  • jeśli cukrzyca typu 2 ujawniła się po 50 roku życia ryzyko to wynosi niemal 8%
  • jeśli cukrzyca typu 2 występuje u obojga rodziców ryzyko jej rozwoju u dziecka wzrasta do 50%

W przypadku obecności u rodzica tzw. cukrzycy typu 1 związek pomiędzy tą postacią choroby, a możliwością rozwoju cukrzycy u dziecka nie jest w pełni jednoznaczny. Cukrzyca typu 1, która związana jest z uszkodzeniem wysp trzustkowych produkujących insulinę, jest chorobą o nie w pełni wyjaśnionym pochodzeniu (podejrzewa się m.in. wpływ niektórych wirusów), a czynniki genetyczne nie mają w jej rozwoju aż takiego znaczenia jak w przypadku obecności u rodziców cukrzycy typu 2. W przybliżeniu: 

  • jeśli ojciec choruje na cukrzycę typu 1, ryzyko jest rozwoju u dziecka wynosi około 10%
  • jeśli matka dziecka choruje na cukrzycę typu 1, ryzyko jest rozwoju u dziecka wynosi od około 1 do 4% (w zależności od wieku matki)

Cukrzyca ciążowa
Rozpoznanie cukrzycy ciążowej (ang. Gestational Diabetes Mellitus, GDM) u kobiety spodziewającej się dziecka stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2. Z tego powodu taka kobieta zobligowana jest do corocznego, kontrolnego pomiaru poziomu glikemii w osoczu krwi żylnej na czczo. Profilaktyka ta ma na celu jak najszybsze wykrycie ewentualnych zaburzeń metabolizmu węglowodanów i wdrożenie takiego postępowania, które zapewni właściwą ochronę przed powolnym rozwojem powikłań skrycie postępującej cukrzycy. Badania wykazały jednak, że rozpoznanie cukrzycy ciążowej (GDM) pociąga za sobą zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy nie tylko u matki, ale także - w późniejszych latach - u jej dziecka.  U dzieci matek obciążonych cukrzycą ciążową ryzyko rozwoju cukrzycy lub stanu przedcukrzycowego w wieku 19-27 lat jest 8-krotnie wyższe niż w grupie rówieśników

Do góry