Slodkaciaza logo

Węglowodany

Węglowodany (sacharydy, cukry) – to składniki pokarmowe, które stanowią główne źródło energii w naszej diecie. Pełnią wiele ważnych funkcji fizjologicznych w naszym organizmie, m.in.:

  • regulują poziom sytości i głodu,
  • wpływają na tempo metabolizmu,
  • są paliwem dla mięśni , wątroby, serca, nerek i jelita,
  • glukoza stanowi jedyne źródło energii dla naszego mózgu, rdzenia kręgowego i erytrocytów,
  • są niezbędne do utleniania kwasów tłuszczowych,
  • w połączeniu z białkami i lipidami wykorzystywane są do budowy struktur komórkowych, 
  • mają dobroczynny wpływ na naszą florę bakteryjną,
  • stymulują prawidłową pracę jelit,
  • poprawiają wchłanianie wapnia.

Węglowodany to najbardziej zróżnicowana grupa składników pokarmowych. Różnią się budową, a co za tym idzie szybkością  z jaką są trawione i wchłanianie przez nasz organizm. W związku z tym w różnym tempie podnoszą one poposiłkowe stężenie cukru we krwi. Dlatego też, aby stosować odpowiednią dietę, ważna jest znajomość różnych grup produktów węglowodanowych i ich wpływu na glikemię, szczególnie gdy masz cukrzycę ciążową. Mówiąc najprościej węglowodany węglowodanom nierówne. Dzielimy je na 2 główne grupy: proste i złożone.

Węglowodany proste – mają niską wartość odżywczą, a po ich spożyciu poziom cukru we krwi gwałtownie wzrasta stymulując trzustkę do produkcji dużych ilości insuliny. Do cukrów prostych należą: jednocukry, czyli glukoza (owoce, warzywa, miód) i fruktoza (owoce, miód) oraz dwucukry, czyli sacharoza (cukier trzcinowy, buraczany), laktoza (cukier mleczny) i maltoza (cukier słodowy).

Węglowodany złożone (polisacharydy, wielocukry) – mają wysoką wartość odżywczą, są znacznie wolniej rozkładane do glukozy, a po ich spożyciu dłużej utrzymuje się uczucie sytości. Do polisacharydów należą: skrobia (produkty zbożowe, warzywa okopowe, owoce), glikogen (materiał zapasowy magazynowany w mięśniach i wątrobie) oraz błonnik pokarmowy.

 

Produkty zawierające węglowodany proste Dieta w cukrzycy ciążowej
WYBIERAJ UNIKAJ
Owoce  :-)   ok. 2 szt lub 200 g na dobę  
Soki owocowe     :-(
Miód, dżemy, konfitury     :-(
Cukier     :-(
Słodzone napoje     :-(
Mleko :-) mleko 2 %, 100 mi na dobe  
Jogurty naturalne, kefiry, maślanka :-) napoje mleczne 2 %, 75 - 100 mi na dobę  

 

Produkty zawierajace węglowodany złożone

Dieta w cukrzycy ciążowej

WYBIERAJ JEDZ RZADZIEJ UNIKAJ
Pieczywo razowe, pełnoziarniste, graham, żytnie pszenne, kukurydziane, chrupkie, maca zawierające miód, słód jęczmienny, karmel, ciasta francuskie, kruche, ucierane
Produkty zbożowe Kasza gruboziarnista: gryczana, jęczmienna, pęczak, komosa ryżowa drobnoziarnista: jaglana, manna, kuskus, kukurydziana           rozgotowana kasza                                                                                                     
Ryż brązowy, czarny biały rozgotowany ryż
Płatki owsiane górskie, jęczmienne, żytnie, otręby pszenne, ryżowe kukurydziane, crunchy, błyskawiczne, czekoladowe, gotowe tzw. płatki śniadaniowe
Makaron razowy, pełnoziarnisty, z pszenicy durum pszenny rozgotowany makaron
Ziemniaki gotowane   puree, pieczone, smażone
Warzywa nizej węglowodanowe, do każdego posiłku, jak najwiecej w surowej postaci wysokowęglowodanowe gotowane al dente, w towarzystwie surówki rozgotowane i rozdrobnione, zasmażane, z masłem i bułką tartą
Rośliny strączkowe fasola, groch, soczewica, ciecierzyca i inne gotowane w mniejszych porcjach i w towarzystwie surówki rozgotowane

 

Błonnik pokarmowy (włókno pokarmowe)  należy do polisacharydów. Znajduje się w warzywach, owocach, nieprzetworzonych produktach zbożowych z pełnego przemiału oraz kaszach gruboziarnistych i nieoczyszczonym ryżu.

Rola błonnika pokarmowego:

  • opóźnia wchłanianie węglowodanów, zmniejsza glikemię poposilkową i sekrecję insuliny,
  • działa hipocholesterolemiczne (zmniejsza wchłanianie trój glicerydów),
  • zmniejsza stężenie glukozy i cholesterolu w surowicy krwi,
  • daje uczucie sytości,
  • pobudza ukrwienie i perystaltykę jelit, zapobiega zaparciom,
  • pobudza funkcje żucia i wydzielana śliny, buforuje i wiąże nadmiar kwasu solnego w żołądku,
  • stanowi doskonałe podłoże do rozwoju i utrzymania prawidłowej mikroflory bakteryjnej.
     

Gdy jesteś w Słodkiej Ciąży w kontroli glikemii i komponowaniu diety, a zarazem doborze produktów, które są dobrym źródłem węglowodanów pomocne są wskaźniki:

Tabela: Zawartość błonnika w wybranych produktach (w g na 100 g produktu)

KASZE I RYŻ
Kasza jaglana 3,2
Kasza jeczmienna perłowa 6,2
Kasza jeczmienna pęczak 5,4
Kasza gryczana 5,9
Kasza manna 2,5
Ryż biały 2,4
Ryż brązowy 8,7

 

MAKARONY
Makaron bezjajeczny 2,7
Makaron dwujajeczny 2,6
Makaron pełnoziarnisty 6,2 - 9,5

 

PIECZYWO
Bułki grahamki 5,4
Bułki kajzerki 2,1
Bułki pszenne zwykłe 2,1
Chleb graham 5
Chleb pumpernikiel 6,4
Chleb wiejski 4,7
Chleb zwykły 4,9
Chleb żytni jasny 4,7
Chleb żytni pełnoziarnisty 6,1
Chleb żytni razowy 5,9
Pieczywo tostowe 2,1

 

PRODUKTY ZBOŻOWE I ŚNIADANIOWE
Otręby pszenne 42,4
Płatki jęczmienne 9,6
Płatki kukurydziane 6,6
Płatki owsiane 6,9
Płatki pszenne 10,1
Płatki żytnie 11,6

 

WARZYWA
Awokado 6,7
Bakłażan 3,3
Botwina 4,4
Bób 5,8
Brokuły 2,5
Brukselka 5,4
Buraki 2,2
Cebula  1,7
Chrzan 7,3
Cukinia 1
Cykoria 1
Czosnek 4,1
Dynia 2,8
Fasola szparagowa 3,9
Groszek zielony 6
Jarmuż 2
Kabaczek 1,1
Kalafior 2,4
Kalarepa 2,2
Kapusta biała 2,5
Kapusta czerwona 2,5
Kapusta pekińska 1,9
Kapusta włoska 2,6
Karczochy 5,4
Koper ogrodowy 6,1
Kukurydza 2,4
Lucerna kiełki 2,4
Marchew 3,6
Ogórek 0,5
Papryka 2
Pasternak 4
Pędy bambusa 2,2
Pieczarka 2
Pietruszka korzeń 4,9
Pietruszka liście 4,2
Pomidor 1,2
Por 2,7
Rabarbar 3,2
Rzepa 3,5
Rzeżucha 3,3
Rzodkiewka 2,5
Sałata 1,4
Seler korzeń 4,9
Seler liście 1,8
Soczewica kiełki 3
Soja kiełki 2,6
Szczaw 2,6
Szczypiorek 2,5
Szparagi 1,5
Szpinak 2,6
Ziemniaki 1,5

 

WARZYWA STRĄCZKOWE SUCHE
Fasola azuki 4,3
Fasola biała 15,7
Fasola czerwona 25
Fasola pstra 4,3
Groch 15
Soczewica czerwona 8,9

 

OWOCE
Agrest 3
Ananas 1,2
Arbuz 0,3
Banany 1,7
Borówki 1,1
Brzoskwinia 1,9
Cytryna 2
Czarne jagody 3,2
Czereśnie 1,3
Daktyle 8,7
Figi 2,5
Grejfrut 1,9
Gruszka 2,1
Jabłko 3
Jeżyny 7,3
Kiwi 2,1
Maliny 6,7
Mandarynki 1,9
Mango 1,5
Marakuja 15,9
Morele 1,7
Morwy 1,7
Nektarynki 1,2
Papaja 1,8
Pomarańcza 1,9
Porzeczki białe 6,4
Porzeczki czarne 7,9
Porzeczki czerwone 7,7
Poziomki 2
Renklody 2,6
Śliwki 1,6
Truskawki 1,8
Winogrona 1,5
Wiśnie 3
Żurawiny 4,6

 

ORZECHY I NASIONA
Mak 20,5
Migdały 12,9
Orzechy arachidowe 7,3
Orzechy laskowe 8,9
Orzechy nerkowca 1,5
Orzechy pekan 2,3
Orzechy pistacjowe 6,1
Orzechy włoskie 6,5
Orzechy ziemne 8,1
Pestki dyni 1,9
Sezam 9,1
Ziarna słonecznika 6
Wiórki kokosowe 21,1

* Opracowano na podstawie: Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K., Tabele składu wartości odżywczej żywności, 2005.

Do góry